Ταξίμια-Μνήμη Φώτη Κόντογλου

Ταξίμια-Μνήμη Φώτη Κόντογλου

Στην παράδοση του ελληνικού τρόπου: Από την ιστορία στην Σύγχρονη Ζωγραφική

Συλλογικό

Αριθμός σελίδων: 184
Διαστάσεις: 16×24

Οφείλω την πρώτη μου γνωριμία με το έργο του Φώτη Κόντογλου στην Πονεμένη Ρωμιοσύνη, ένα βιβλίο που βρισκόταν στην οικογενειακή βιβλιοθήκη. Το πρωτοδιάβασα παιδί και αργότερα δεν έπαψα να ξαναδιαβάζω κείμενα για πρόσωπα που με ενδιέφεραν και που, πρώτη φορά, σ’ αυτό το πολύτιμο βιβλίο τα συνάντησα. Εκεί πρωτοάκουσα για τον Λέοντα Σγουρό, τον Θεόδωρο Μετοχίτη, τον Μιχαήλ Ακομινάτο, αλλά και για εκείνον τον τρομερό κουρσάρο, τον Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα. Ο Κόντογλου ιστορούσε το θαυμαστό συναξάρι της Ρωμιοσύνης, όπου η ιστορία έσμιγε με τον μύθο και γινόταν γοητευτικό παραμύθι. Τέτοια παραμύθια φαντάζομαι πως έλεγαν οι παππούδες μας στα εγγόνια τους εκείνη τη μακραίωνη νύχτα της σκλαβιάς. Κι ο Κόντογλου μου ήταν κι εκείνος ένας γοητευτικός παραμυθάς, κάτι σαν τους ραψωδούς της αρχαιότητας, ή μάλλον κάτι σαν τους περιπλανώμενους παραμυθάδες της Ανατολής, που λέγαν ιστορίες απ’ τις Χίλιες και μια Νύχτες. Μόνο που ετούτος ο παραμυθάς δεν ιστορούσε μόνο με τον λόγο μα και με τις ζωγραφιές του.

«Ταξίμια – Στην Παράδοση του Ελληνικού Τρόπου: Από την Ιστορία στη Σύγχρονη Ζωγραφική»,
αφιερωμένο στο έργο και την πνευματική παρακαταθήκη του Φώτη Κόντογλου.

Ο τόμος συγκεντρώνει κείμενα που προσεγγίζουν τον Κόντογλου όχι ως μια εμβληματική μορφή του παρελθόντος, αλλά ως δημιουργό και στοχαστή του οποίου το έργο εξακολουθεί να θέτει ερωτήματα για την τέχνη, την παράδοση και τη
νεοελληνική αυτοσυνειδησία. Χωρίς να επιδιώκει μια ακόμη συνολική ερμηνεία, ο τόμος φωτίζει επιμέρους όψεις της σκέψης και της δημιουργίας του, αναδεικνύοντας τη διαχρονική τους σημασία.

Κεντρικός άξονας των κειμένων είναι η έννοια του «ελληνικού τρόπου»· όχι ως αισθητικού προτύπου ή ιδεολογικής κατασκευής, αλλά ως βιωμένης στάσης απέναντι στη μνήμη, την παράδοση και τη δημιουργία. Μέσα από διαφορετικές
προσεγγίσεις, ο τόμος επιχειρεί να αναδείξει πώς ο Κόντογλου συνέβαλε καθοριστικά στη διαμόρφωση μιας νεοελληνικής αισθητικής που συνομιλεί με τη βυζαντινή και μεταβυζαντινή κληρονομιά, χωρίς να εγκλωβίζεται σε αυτήν.

Τα κείμενα του τόμου εξετάζουν τον Κόντογλου ως ζωγράφο, συγγραφέα και στοχαστή, τη σχέση του με τη βυζαντινή παράδοση, τη συμβολή του στη νεοελληνική τέχνη, αλλά και την παρουσία και επίδρασή του στο θέατρο, τη λογοτεχνία
και την παιδεία. Οι προσεγγίσεις είναι ποικίλες — ιστορικές, ερμηνευτικές, κριτικές και προσωπικές — και συγκροτούν έναν γόνιμο διάλογο γύρω από το έργο και τη σημασία του.

Στον τόμο συμμετέχουν με κείμενά τους οι: Γιώργος Βαρθαλίτης, Ιωσήφ Βιβιλάκης, Σωτήρης Γουνελᾶς, Ευσταθία Δήμου, Αλέξης Ζήρας, Γεράσιμος Ζώρας, Γιώργος Καστρινάκης, Γιώργος Κόρδης, Δημήτρης Κοσμόπουλος, Κωνσταντίνος Μπλάθρας,
Νίκος Ορφανίδης, Δημήτρης Δ. Τριανταφυλλόπουλος, Γιώργος Πινακούλας, Μένη Πουρνή, Ιωάννα Στουφή-Πουλημένου.

Ο τόμος «Ταξίμια – Στην Παράδοση του Ελληνικού Τρόπου» απευθύνεται τόσο σε αναγνώστες που γνωρίζουν ήδη το έργο του Φώτη Κόντογλου όσο και σε όσους επιθυμούν να τον προσεγγίσουν μέσα από σύγχρονες, νηφάλιες και ουσιαστικές
αναγνώσεις.

TA KEIMENA ΠΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΝΤΑΙ ΣΤΟΝ ΤΟΜΟ:

-Γιώργος Βαρθαλίτης,

Φώτης Κόντογλου, Έλληνας και Οικουμενικός

-Ιωσήφ Βιβιλάκης,

Ο Φώτης Κόντογλου και η παρουσία του στό ελληνικό θέατρο

-Σωτήρης Γουνελάς,

Ο «σύνθετος» Κόντογλου

-Ευσταθία Δήμου,

Τα Χριστουγεννιάτικα διηγήματα του Φώτη Κόντογλου

-Αλέξ. Σ. Ζήρας,

«Οι Πέτρες» του κύρ Φώτη

-Γεράσιμος Γ. Ζώρας,

Τα Χριστουγεννιάτικα Μυρίπνοα άνθη τού Κόντογλου

-Γιώργος Καστρινάκης,

Η συμβολή του Φώτη Κόντογλου στό επιχώριο εικαστικό γίγνεσθαι

-Γιώργος Κόρδης,

Φώτης Κόντογλου

-Γιώργος Κόρδης,

Φώτης Κόντογλου, ζωγράφος

-Δημήτρης Κοσμόπουλος,

Ο λογοτέχνης Κόντογλου και ο ελληνικός μοντερνισμός

-Κωνσταντίνος Μπλάθρας,

«Το Αϊβαλί η πατρίδα μου» ως θεατρικό δρώμενο

-Νίκος Ορφανίδης,

Ο θρηνητικός, ο μακρόθυμος και ο απαλός λόγος του Φώτη Κόντογλου του Κυδωνιέως για την αγιασμένη Μικρασία

-Γιώργος Πινακούλας,

Πέτρος τις, καταγόμενος εκ της νήσου Κρήτης

-Μένη Πουρνή,

Η παρουσία λογοτεχνικών κειμένων του Φώτη Κόντογλου σε σχολικά εγχειρίδια της πρωτοβάθμιας καί δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης από το 1974 ώς το 2005

-Ιωάννα Στουφή-Πουλημένου,

Φώτης Κόντογλου: παραδοσιακός η πρωτοπόρος;

-Δημήτριος Δ. Τριανταφυλλόπουλος,

In memoriam aeternam: Φώτης Κόντογλου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

-Νιόβη Κρητικού,

Στην Παράδοση του Ελληνικού Τρόπου: Από τήν Ιστορία στη Σύγχρονη Ζωγραφική

-Νιόβη Κρητικού,

Ο ελληνικός τρόπος στη ζωγραφική. Κατάλογος έργων